De eerste bekende vermelding van de kerk stamt uit 1217. Het kan zijn dat dat een Romaans tufstenen zaalkerkje is geweest.
De protestantse kerk is gewijd aan Sint Remigius. In Nederland, België, Frankrijk en Duitsland zijn tientallen Sint-Remigiuskerken.
Remigius van Reims (Cerny-en-Laonnois, ca. 437) was een Frankisch bisschop. Hij besteedde veel tijd aan het bekeren van de Franken. Vooral door zijn samenwerking met koning Clovis wist hij veel Franken tot het christendom te bekeren.
In de beeldende kunst is zijn attribuut een duif met een flesje in de snavel, verwijzend naar de doop van Clovis. Verder is hij te herkennen aan zijn bisschopsstaf en mijter. Zijn feestdag valt volgens het Martyrologium Romanum op 13 januari en in het aartsbisdom Reims op 1 oktober. Ook in de Nederlanden was 1 oktober vroeger ‘Sinte-Remijsdag’, de dag waarop traditioneel de rentes afgelost moesten worden. Zijn relieken worden bewaard in het voormalige klooster van Saint-Remi in Reims.
Dat de parochiekerk in Steenderen al voor de Reformatie gewijd werd aan deze Frankische heilige, wijst op de inbreng van de onderdanen van Karel de Grote bij de introductie van het christendom in deze streek. Steenderen behoorde tot het aartsdiaconaat Deventer in het bisdom Utrecht. In 1580 werd de eerste protestantse predikant aangesteld: Sebastiaan Planck, de vroegere kapelaan van Bronkhorst.
Rampen
In 1782 sloeg de bliksem in de toren van de kerk. Aangewakkerd door een sterke wind sloegen de vlammen van de toren over naar de kerk, die al snel in lichterlaaie stond. Uiteindelijk brandden behalve de kerk ook nog de school en drie woonhuizen af. De Steenderense geschiedschrijver Harmen Addink, destijds 18 jaar, heeft de brand beschreven in een lang en aangrijpend gedicht. Men startte een geldinzameling voor de herbouw van de kerk, die plaats vond onder leiding van de Zutphense stadsarchitect Teunis Wittenberg. De toren is ongeveer vier meter lager geworden en het middenschip en de zijbeuken hebben toen een doorlopend dak gekregen. Op 1 februari 1784 hield men de eerste kerkdienst in de herbouwde kerk.
Kort na het herstel volgde een nieuwe ramp voor Steenderen en omstreken: bij Drempt brak de IJsseldijk en volgde een grote overstroming. Drie weken lang stonden paarden en koeien in de kerk op stal. Een paar jaar later, in 1799, was dat opnieuw het geval.
De kerk is in 1966 aangewezen als rijksmonument (nummer 34521). In 2014 droeg de kerkelijke gemeente het gebouw over aan Gelderse Kerken.
Steenderen
Eerdere vermeldingen van de plaatsnaam: in 1046 Stenere en Stenhere, 1234 Stenre, 1294-1295 Steinre, Stenhare, 1354 Steenre, 1556 Steender, 1665 Seender. (Bron: plaatsengids.nl/steenderen).
Naamsverklaring: samenstelling van het Oudnederlandse ‘steen’ en ‘heri’ (= plaats met een zandige rug). De d is als overgangsklank ingevoegd, een normaal verschijnsel in het Nederlands. (Bron: G. van Berkel & K. Samplonius (2018), Nederlandse plaatsnamen verklaard)
Meer weten over de historie van Steenderen en omgeving? Kijk op de site van de Historische Vereniging Steenderen. Het werkgebied van de vereniging beslaat de voormalige gemeente Steenderen, met bijbehorende dorpen Baak, Toldijk, Bronkhorst, Olburgen en Rha.